13 juni 2023

De octrooien die de grenzen van innovatie verleggen 

Juni 2023 is een belangrijke mijlpaal voor bedrijven die actief zijn in innovatie, aangezien het langverwachte Europees octrooi met eenheidswerking (of eenheidsoctrooi) dan realiteit wordt. De Innovatie Inkomstenaftrek is een krachtig instrument dat bedrijven aanmoedigt om te investeren in onderzoek en ontwikkeling (O&O) door hen een belastingvoordeel te bieden. Maar met de uitbreiding van het Europese octrooisysteem, die ingaat op 1 juni 2023, kunnen Belgische bedrijven nog gunstigere resultaten verwachten.   

Innovaties op het gebied van intellectuele eigendom  

De aantrekkingskracht van de Innovatie Inkomstenaftrek ligt in de mogelijkheid om de belastingdruk te verlagen voor bedrijven die actief zijn in O&O+I en intellectuele eigendom (IE) hebben. Deze stimulans maakt het mogelijk om in aanmerking komende intellectuele eigendom, zoals octrooien en software, af te trekken van het belastbaar inkomen. België is al erkend als een innovatievriendelijk land en de Innovatie Inkomstenaftrek  gaat verder dan octrooien en omvat verschillende vormen van intellectuele eigendom.   

Met de invoering van het systeem voor eenheidsoctrooi verandert het landschap binnen de Europese Unie. Vanaf 1 juni 2023 zal het Europees Octrooibureau (EOB) het recht hebben om eenheidsoctrooien toe te kennen, die een eenheidswerking hebben in 17 EU-landen, waaronder België. Deze ontwikkeling vermindert de kosten in vergelijking met het verkrijgen van individuele octrooien in verschillende landen. Vooral KMO’s zouden moeten kunnen profiteren van een goedkopere octrooibescherming en een betere toegang tot de Europese markt.  

Deze belangrijke wijziging in de octrooiwetgeving biedt interessante mogelijkheden voor bedrijven in België. Het eenheidsoctrooistelsel vermindert de kosten en stelt innovatoren in staat om hun uitvindingen in verschillende EU-lidstaten te beschermen. De strategische positie van België als leider in innovatie, gecombineerd met een gunstig fiscaal kader en het bestaan van de aftrek voor inkomsten uit innovatie, versterkt de aantrekkingskracht van het land als ideale bestemming voor bedrijven die O&O-centra willen opzetten en innovatie willen stimuleren. 

Aantrekkingskracht van de Innovatie Inkomstenaftrek  

Als fiscale stimulans is de Innovatie Inkomstenaftrek een extra stimulans om bedrijven te ondersteunen bij hun investeringen in innovatie via intellectuele eigendom. Dankzij deze belastingmaatregel kunnen bedrijven een deel van hun netto-inkomsten uit in aanmerking komende intellectuele eigendom  aftrekken van hun belastbaar inkomen, waardoor de belastingdruk afneemt. Subsidiabele IE-rechten zijn voornamelijk patenten en software.       

Het Europees Octrooisysteem in verandering 

Dankzij het gunstige fiscale kader blijft België een van de meest gastvrije EU-landen voor innovatieve bedrijven. De aftrek voor inkomsten uit innovatie is niet beperkt tot octrooien, maar staat ook open voor andere intellectuele eigendomsrechten. Dit laatste breidt zich momenteel snel uit en is het onderwerp van een grote verandering binnen de Europese Unie.     

Vanaf 1 juni 2023 zal het Europees Octrooibureau (EOB) Europese octrooien met “eenheidswerking” of eenheidsoctrooien kunnen toekennen, die geldig zijn in 17 EU-landen (waaronder België). Het EOB zal enkel geschillen behandelen die betrekking hebben op eenheidsoctrooien. De kosten om een eenheidsoctrooi in stand te houden zijn veel lager dan die van een Europees octrooi dat geldig is in vier of meer EOB-landen.     

Door deze ontwikkeling zullen innovatoren in kleine en middelgrote ondernemingen kunnen profiteren van een minder duur octrooi. Octrooibescherming zal gelden in een groter aantal Europese landen zonder de noodzaak om octrooien in elk rechtsgebied te valideren. Het nieuwe systeem zou van Europa ook een favoriete bestemming kunnen maken voor bedrijven die onderzoeks- en ontwikkelingscentra willen oprichten. De centrale ligging en leidende positie van België op het vlak van innovatie zal deze positie alleen maar versterken.     

Bescherming vanuit meerdere EU-lidstaten 

Het eenheidsoctrooi is een nieuw type Europees octrooi dat, eenmaal toegekend, uitvindingen beschermt in bijna alle deelnemende lidstaten van de Europese Unie. De aftrek voor inkomsten uit innovatie is een fiscale stimulans voor Belgische bedrijven die inkomsten genereren uit bepaalde soorten intellectuele eigendom, waaronder octrooien. Dit is hoe een eenheidsoctrooi de aftrek voor inkomsten uit innovatie kan beïnvloeden.     

  • Om te kunnen genieten van de aftrek voor inkomsten uit innovatie, moet het intellectuele eigendom beschermd worden door een octrooi uitgegeven door een Octrooibureau. 
  • Berekening van inkomen: de Innovatie Inkomstenaftrek staat bedrijven toe om een deel van hun netto-inkomen uit gekwalificeerd intellectueel eigendom af te trekken van hun belastinggrondslag. Het eenheidsoctrooi komt in aanmerking voor de aftrek voor inkomsten uit innovatie en het inkomen dat eruit voortvloeit, kan dus van deze aftrek profiteren.      

Aangezien het eenheidsoctrooi bescherming biedt in verschillende EU-lidstaten, kan dit invloed hebben op de manier waarop bedrijven hun inkomsten voor de innovatieaftrek berekenen. Bij de berekening van de in aanmerking komende inkomsten moet mogelijk rekening worden gehouden met de verschillende rechtsgebieden waar het eenheidsoctrooi van kracht is en de respectieve belastingtarieven in die rechtsgebieden.     

Met het nieuwe aangepaste octrooi zal de aanvraagprocedure minder tijdrovend en minder duur zijn

Verhoogde kwaliteit aan dezelfde standaard 

Michel Caldana, IPBox Expert Consultant bij FI Group België, legt uit: “De kwaliteit van het octrooisysteem verandert niet, maar de standaard zal dankzij het eenheidsoctrooi nu wel hoger liggen.”. Dit wilt concreet zeggen: 

  • Een vermindering van de kosten: iedere octrooi-aanvraag en validatie daarvan kwam in het verleden met een eigen nationale kostenprijsje. Het nieuwe systeen zorgt ervoor dat je slechts één keer een aanvraag dient te betalen. Daarnaast is het ook niet meer nodig om de aanvraag per taal te laten vertalen. Vanaf nu hoedf je dus geen rekening meer te houden met de verschillende landen waavoor je wilt indienen 
  • Makkelijker proces in geval van geschillen: indien je een octrooi wenst te vernietigen, dien je niet langer in elk EU-land afzonderlijk te procederen. Voortaan zal er één rechtbank bestaan voor de octrooiverlening en de nietigverklaring daarvan. 

Deze aanpassing aan het einde van het proces lijkt misschien miniem, maar brengt heel wat positiefs met zich mee:

Door deze verandering kan je een bredere portefeuille opbouwen, wat een voordeel is, vooral voor Kmo’s, aangezien het een voordelig effect heeft op de uiteindelijke kosten.

Michel Caldana, IPBox Expert Consultant bij FI Group België

Om investeringen in O&O+I verder aan te moedigen, helpen onze FI Group consultants bij het identificeren, implementeren en onderhouden van de nodige financiële processen. Wij ondersteunen je bij het begrijpen en onderscheppen van beschikbare O&O+I mogelijkheden. 

Yvette Poumpalova

× How can I help you?